Kategori arşivi: Kitap

İslam Edebinden Demetler – Abdulfettah Ebu Ğudde

İslam Edebinden Demetler – Ebu Ğudde

Aslen Abdulfettah Ebu Ğudde tarafından yazılmış olan “Min Edebil İslam” isimli yaklaşık 80 sayfalık bir kitabın açıklaması şeklinde Şerafeddin Kalay tarafından hazırlanmış yaklaşık 400 sayfalık bir kitaptır. 40 maddeden oluşan kitapta islam kültüründen gelen edepler anlatılmış ve açıklanmıştır.

Kitap güzel ve okunası bir kitap olmakla birlikte beni “keşke orjinalden çevirisi olsaymış da onu okusaymışım” düşüncesine itmiştir. Bazı cümleler vardır ki öz ve net bir şekilde kurulduğundan dolayı kendisini zaten açıklayabildiği gibi bir de okuyucuya tefekkür imkanı sunabilmektedir. Dolayısıyla açıklama bu gibi durumlarda hem gereksiz hem de anlama bir sınır çizdiğinden dolayı katkıdan ziyade aksi bir durum ortaya koymaktadır. Tabi her okuyucunun bu noktada fikri benim gibi olmayabilir. Netice itibariyle kitaptan istifade ettiğimi söyleyebilirim ancak varsa orjinalden direkt çevirisini bulabilirseniz naçizane tavsiyem onu okumanızdır.

Ancak tekrar söylemek ihtiyacı duyuyorum faydalı bir kitap ve özellikle çocukluk döneminden gençlik dönemine geçen bireyler oldukça istifade edebileceğinden dolayı evlerde bu ve benzeri eserler bulundurmakta yarar vardır.

Bugün 1, bugüne kadar toplam 1 kez ziyaret edildi.

Yapay Sinir Ağları Matlab Kodları ve Toolbox Çözümleri

Kitap yapay sinir ağlarının tarihçesi ile başlıyor. Ardından bugün geldiğimiz durum, yapay sinir ağlarının (YSA) elemanları hakkında genel bilgiler, öğrenme işleminin nasıl gerçekleştiği ve mimariler hakkında bilgi verilmektedir. Kitap bir adet matlab uygulamasının kodları ve ardından aynı uygulamanın toolbox (Neural Network Fitting Tool) yardımıyla yapılmış versiyonu ile son bulmaktadır. Ayrıca kitap temel bilgileri içerdiği bilgisiyle son bulmakta olup, konu hususunda daha fazla özelleşebilmek için zaman harcanması gerektiği vurgulanmaktadır. Yazarı Dr. Fatma Sönmez Çakır olan ve yaklaşık 100 sayfadan oluşan bu YSA konulu bu kitabın genel bilgileri içerdiği ve kısmen akademik dile yakın yazıldığını söyleyebilirim.

Bugün 1, bugüne kadar toplam 26 kez ziyaret edildi.

Kuşlar Meclisi – Peter Sis

Yazar Ferîdüddin Attâr’ın Mantıku’t-tayr (Kuşlar Meclisi) adlı eserini illüstrasyonlarla işlemiş. Eser içerisinde metin çok fazla yok ama Kuşlar Meclisinin illüstrasyonlarla özetlemiş. Kitabın kapağından her sayfasına kadar kağıt kalitesi oldukça iyi ve dokununca güzel bir his uyandırıyor. Ayrıca görseller çocukların da ilgisini çekiyor. Eserin çevirisi Çiçek Öztek tarafından yapılmış. Kitap vesilesiyle Ferîdüddin Attâr ve eseri Mantıku’t-tayr ile de tanışmış oldum.

Bugün 1, bugüne kadar toplam 8 kez ziyaret edildi.

Bozkurtlar – Hüseyin Nihal Atsız

Bu yazımda daha önce aklımda olmayan ama bir vesile ile okuduğum Bozkurtlar romanı hakkındaki yorumlarımı paylaşacağım. Kitap esasında Hüseyin Nihal Atsız’ın (1905-1975) Bozkurtların Ölümü ve Bozkurtlar Diriliyor isimli birbirinin devamı olarak niteleyebileceğimiz iki kitabının birleşmesi ile oluşuyor. 1973 yılında yazarın izni ile birleştirilerek Ötüken Yayınları’ndan basılmış. Yani bu kitabı okursanız aslında iki kitap okuyor olacaksınız. Kitap toplamda 584 sayfadır. İlk kitap yaklaşık 400 sayfa iken, ikinci kitapta yaklaşık 185 sayfadır.

Birinci Kitap – Bozkurtların Ölümü

Kitap Hüseyin Nihal Atsız’ın 1937-1946 yıllarında Ateş Çocuk Dergisi’nde düzensiz yazıları ve sonrasında tamamlaması ile 13 Nisan 1946 tarihi saat 21:00’de Maltepe’de son halini alıyor. Eser romanın hikayesi isimli giriş mahiyetinde birkaç sayfalık bölümle başlıyor. Esas kısım ise üç bölümden oluşuyor. Bölümlere ayrı ayrı bakacağız ancak genel olarak bu kitapta hangi konudan bahsediliyor ona bakalım.

Hikaye 621 tarihinde başlıyor. Başkenti Ötüken olan Doğu Göktürk Kağanlı’nın o zamanki lideri Çuluk Kağan’ın (kaynaklarda Çullug veyahut Çula Kağan olarak da geçmektedir) Çin kaynaklı zehirlenmesinden sonra devletin başına kardeşi Bağatur Han’ın (kaynaklarda İl/İllig Kağan olarak geçmektedir) geçmesiyle başlamaktadır. Bağatur Han devletin başına geçince Kara Kağan olarak isimlendirilmiştir. Bu dönemde Batı Göktürk Kağanlı’nın başında ise Tüng Yangu Kağan bulunmaktadır. İyi durumda olan ve Çin’e karşı üstünlük kurmuş olan ülke bu değişiklik ve iklim koşulları neticesinde Çin’e karşı giderek güçsüz duruma düşmüş ve neticede bir savaş sonunda Göktürkler Çinlilere yenilmiş ve Kara Kağan esir düşmüştür. 9 yıl Çin hakimiyetinden sonra Kara Kağan’ın yeğeni Kür Şad ve 40 çerisi ihtilal yapmak için Çin sarayına baskın yapmıştır. Kür Şad’ın, 40 çerisinin ve birçok Çinlinin ölümüyle sona eren bu ihtilal girişimi başarısız olsa da amacına ulaşmış, bir zaman sonra Göktürk Kağanlı’nın tekrar dirilmesini sağlayacaktır. Kitap bu noktada son bulmaktadır. Şimdi gelelim ilk kitabın bölümlerine;

  1. Bölüm: Çuluk Kağanın Zehirlenmesiyle başlıyor, yerine kardeşi Bahadur Şad nam-ı diğer Kara Kağan geçiyor. Bu bölüm Çinlilere karşı alınan galibiyet ile de son buluyor. Bu bölüm yaklaşık 150 sayfa.
  2. Bölüm: Böğü Alp’ın Kıraç Ata’yı ziyareti ve Kıraç Ata’nın baktığı fal ile başlamaktadır. Göktürklerin ve Böğü Alp’ın geleceği ile ilgilidir ve kitap boyunca bu kehanetler birer birer çıkmaktadır. Bu bölüm Çinlilere karşı alınan büyük mağlubiyet ile sona ermektedir. Bu bölümde yine yaklaşık 150 sayfadır.
  3. Bölüm: Kara Kağan’ın esareti ile başlamaktadır. Göktürk’lerin kalan subay, çeri ve halkı Çin içerisinde ve hakimiyetinde yaşamaktadır. Bazı subaylar Çin özel kuvvetlerinde görevlendirilmişlerdir. Tahakküm altında yaşamayı kendilerine yediremeyen Kür Şad önderliğindeki 40 çeri 639 yılında başarısız bir ihtilal girişiminde bulunmuş. Çin sarayına baskında bulunan bütün ihtilalciler canlarını feda etmişlerdir ancak amaçlarına ulaşmışlardır. Çünkü Göktürk devleti bu vesile ile tekrar dirilecektir. Kitap burada son bulmaktadır. Bu bölüm ise yaklaşık 100 sayfadan oluşmaktadır.

İkinci Kitap – Bozkurtlar Diriliyor

İkinci kitap bölümlerden oluşmuyor. Yaklaşık 185 sayfadır. Kitap 15 Nisan 1949’da yine diğer kitapta olduğu gibi Maltepe’de tamamlanmıştır.

Bu bölümde babasının kim olduğunu bilmeyen ve Kür Şad’ın kayıp oğlu olan Urungu’nun aşk hikayesi eşliğinde Göktürk’lerin tekrardan toparlanarak Çin tahakkümünden kurtulması ve parlaması anlatılmaktadır. Hikayenin sonunda acı bir son ile biten aşk ve Göktürk’lerin Çin’e karşı aldıkları galibiyet vardır. Bu galibiyet ile Göktürkler eski şaşaalı günlerine dönmüşler, 681 yılında kitabın isminde de olduğu gibi dirilmişlerdir. Devletin başında hükümdar olarak İlteriş Kağan, vezir olarak da Bilge Tonyukuk bulunmaktadır.

Değerlendirme

Kitap her ne kadar roman olsa da Göktürklerin gerçek hikayesine ışık tutması açısından önemli bir kitaptır. Hikaye sizi içerisine almaktadır toplamda 600 sayfalık bir kitap olsa da çok akıcıdır ve eminim kısa sürede bitireceksiniz. Doğu Göktürk Kağanlığı’nın çökmeye başlangıcının tarihi olan 620 yılının sonu itibariyle başlayan hikaye yukarıda da bahsettiğim gibi 681 yılında son bulmaktadır. Çullug Kağan 10. büyük Türk hakanıdır. Gerçekte de Birinci Doğu Göktürk Kağanlığı 582-630 yıllarında hüküm sürmüştür. İkinci Doğu Göktürk Kağanlığı ise 681-745 yılları arasında hüküm sürmüş, Uygur Devleti tarafından 745 yılında yıkılmıştır. Göktürklerde devlet töreye göre yönetilmektedir. Kağan ve kağan liderliğindeki toy (meclis) töreyi düzenleyebilir. Gök tanrı inancına sahiptirler ve hükümdarlık hakkı tanrıdan gelir. Ayrıca Göktürkler tarihte Türk adını kullanan ilk devlettirler. Ordu düzenlidir ve 10’luk düzen kullanılmaktadır. En büyük yapı tümendir ve 10000 kişiden oluşmaktadır. En küçük grup ise onbaşının idaresi altındaki 10’luk gruplardır. Onbaşıyı, yüzbaşı ve tümenbaşı takip etmektedir.

Aşağıda kitaptan aldığım ve beğendiğim bazı pasajlar bulunmaktadır;

Yamtar yüzünü göğe kaldırıp söylenmeğe başladı: “İsa Tanrının oğlu. İsa’yı Meryem doğurdu. Ama Meryem, Tanrının katunu değil. Tanrı, İsa’nın babası… İsa’nın anası, babası var. Babası Tanrı…Anası Meryem… ama Meryem, Tanrının katunu değil… İsa….”

Onbaşı Yamtar sözlerini bitiremedi. Gık demeden tartışmayı dinliyen Onbaşı Sançar, bu mantıksızlıkla sinirleri bozularak meşhur kahkahasını savurmuştu. Papazlarla çevrelerindeki Türklerin gözleri birden Sançar’a çevrildi. O, her zaman yaptığı gibi böğürlerini tutarak, gözlerinden yaşlar akarak katılıyor, kahkaha arasında da kesik kesik şöyle bağırıyordu:

– Tanrı ile Meryem evlenmeden bu yalavaç nasıl doğar be? Herhalde bu bunağın Tanrısı Meryem’in otağına gizlice girdi de Kara Kağan duymasın diye bizden saklıyor. Yoksa onun sonucu da Karabudağ’ın sonucuna benzerdi…

Yamtar, bu gürliyen kahkahalar arasında yine yere düşmüş olan Sançar’ı, Onbaşı Derse’nin yardımıyla bir ata bindirip bağlamağa çalışırken bağırdı:

– Bana bak, koca papaz! Türk Tanrısı, Türk Türesine aykırı iş yapmaz. Sizin Tanrınız Ötüken’e gelirse işi yamandır.

Üçoğul dinlemeden atlarıyla birlikte avluya geldi. Yine subay kılıklı birisiyle arkasında üç adamı demin kendisiyle konuşan yaverin karşısında duruyorlardı. Üçoğul bir Türk onbaşısı olduğu için burada bir dövüşün başlamak üzere olduğunu anlamıştı. Hiç şüphesiz bu dövüşte seyirci kalamazdı. İki taraftan birini tutmak gerekti. Tutmak gerekince de az önce konuştuğu yaverin yanını tutmak doğru olurdu. Hem onlar dörde karşı üç kişiydiler. Üstelik yaver kendisiyle arkadaşça konuşmuştu. Üçoğul fazla düşünmeğe lüzum görmeden odasına seğirtti. Keçesini hızla açarak kılıcını çıkarıp kuşandı. Sonra avluya koştu. Savaş başlamıştı. Şemin’in subayı ile üç çerisi saldırmışlardı. Üçoğul yirmi adımlık yolu koşuncaya kadar Kien-çing’in yaveri, iki çerisi yıkıldığı için tek başına kalmıştı. Üçoğul, yaverin yanına gelince durum değişti. Birkaç denemeden sonra ilk vuruşuyla birini, biraz sonra ikincisini devirdi. Çin veliahdının yaveri bu beklenmedik yardımdan çok sevindiği için savaş naraları atarak vuruşuyordu. Avludakiler darmadağın olmuşlardı. Kimi kaçmış, kimi bir kıyıya ilişmiş, dövüşü seyrediyordu. Fakat bu çarpışma uzun sürmedi. Üçoğul, acemi bir çeri olan karşısındaki Çinli birkaç kılıç tokuşturduktan sonra Türkvari bir kılıç savurdu. Bu savuruşla Çinlinin başı gövdesinden ayrılıp yere düşmüştü. Karşı tarafta tek başına kalan ve Çin veliahdının yaveriyle vuruşan Çin subayı, Üçoğul’un da kendi karşısına geldiğini görünce kaçmaktan başka çıkar yol bulamadı. Büyük bir hızla koşarak avlunun kapısından kayboldu.

Bütün Türkler gibi Yağmur’un aklı da alım satımla zengin olmağa bir türlü ermiyordu. Hele Türkler açlıktan kırılırken tutsak Çinlilerin alım satımla zengin olması dünyadaki en büyük haksızlıktı. Kendi kendine çabuk bir hesap yaptı. Sonra daha dik bir sesle Çinliye bağırdı:

Gök Börü hepsine ok atmasını, kılıç vurmasını, kargı sançmasını öğretti. Hepsi bu gün için yetişip büyüdüler. Biz onlardan daha katı vururuz. Onlar bizden daha çabuk vururlar. Onlarla biz birlikte olursak birbirimizi bütünleriz.

Dünyada en güçlü kişi ölümü göze almış olan kişidir.

Ayın bahtı karanlık ,
Bulutunki karadır.

Av avladık, kuş kuşladık.

Kitapta eski Türkçe birçok kelimeye de yer verilmiştir. Burada benim daha önce bilmediğim bir kısmına yer vermek istedim;

Bunlu Kederli
Evdeş Zevce
Gezlemek Nişanlamak
İni Küçük erkek kardeş
Bezek Süs
Sayrı Hasta
Eçi / Eçe Amca, ağabey
Arık Zayıf, sıska
Esrimek Sarhoş olmak
Buşku Heyecan
Eye Sahip
Dilmaç Tercüman
Buğra Erkek deve
Albız Şeytan
Aldamak İğfal etmek
Çaşıt Casus
Sağrak Kadeh, bardak
Bitig Mektup
Ulca Ganimet
Bidevi at Soy at
Bay Zengin
Kineşmek Meşveret etmek, müzakere etmek
Aşığsız Faydasız, menfaatsiz
Tümen On bin
Kannış Cilve
Yay İlkbahar
Yargı Mahkeme, hüküm
Yasavul Polis, inzibat
Tamu Cehennem
Singil Küçük kız kardeş
Karımış İhtiyarlamış
Kalın Çeyiz
Şurlamak Şarıl şarıl akmak
Anda Kankardeşi
Sart Tüccar
Yancık Kemere ata asılan küçük torba
Utacı Doktor
Börü Kurt
Uğru Hırsız
Karganmış Mel’un
Toklu Bir yaşını geçmiş kuzu
Uran Parola
Konçuy Prenses zevce
Kovuculuk Zem, iftira
Kırnak Cariye
Süsmek Boynuzla vurmak
Kavşıt Kavuşulacak yer, randevu
Yalavaç Peygamber

 

Bugün 1, bugüne kadar toplam 80 kez ziyaret edildi.

Hacı Murat – Lev Tolstoy

Sebil Yayınları (1976)

Çocukluğumda okul kitaplığından aşina olduğum ancak okumadığım bir kitaptı Hacı Murad. Roman gerçek bir hikayeden esinlenerek yazılmış. Dolayısıyla tarihi bir arka planı da var. Hikayenin Hacı Murad – Şeyh Şamil ve Rusya arasında geçmesi, yazarın ise Rus olması dikkate alındığında Tolstoy’un ne kadar objektif olabileceği sorusu gelmişti aklıma kitabın başında. Ancak Tolstoy gibi okuyan herkes tarafından övgüyle bahsedilen bir yazarın kitabı olduğu için açıkçası çok endişelenmedim. Aslında biraz da bu örgüyü merak ettiğim için okudum kitabı.

Kitabı okuduktan sonra yazarın Dağıstanlı ve müslümanları iyi tanıdığı kanaatine ulaştım. Ayrıntıları daha kaçırmamıştı Tolstoy. Bunun yanında hikayenin eksik tarafları var – ki hikayede anlatılan birçok olay yarım bırakılmış – ancak güzel bir kitap diyebilirim. En çekici tarafı ise Tolstoy’un gözünden Rusları ve müslümanları görebiliyoruz. Şaşırtıcı bir şekilde mi diyeyim bilemedim ancak bizim bakış açımızla benzer diyebilirim.

Kütüphaneden aldığım bu kitabın girişindeki imza
Bugün 1, bugüne kadar toplam 56 kez ziyaret edildi.

İslâm ve Batı – İbrahim KALIN

2007 yılında yayımlanmış olan kitap 10 sayfası dipnotlar, 10 sayfası da kaynakça olmak üzere 186 sayfadan ibarettir. Kaynakça ve dipnotları özellikle vermemin sebebi kitabın yazılırken nasıl bir bilgi birikimi ile yazılmış olduğunu göz önüne sermek istememdir. Kitap İslâm ile Batının (önce Avrupa daha sonra da Amerika ile birlikte Avrupa) ilk günden itibaren ilişkilerini konu almaktadır.

İsam Yayınları’ndan çıkan kitap yayımlandığı yıl Türkiye Yazarlar Birliği 2007 Fikir Ödülü almıştır. Açıkçası okuduktan sonra ödül almaya layık bir çalışma olduğunu fark ediyorsunuz. Önsöz, giriş ve ek haricinde on bölümden oluşan bu kitabı sakin bir kafayla, kendinizi vererek okumanız gerekiyor.

İlk günden bu yana İslam ile Batının arasındaki ilişkileri konu alan bu kitap günümüz ilişkilerine ve sorunlarına aslında ışık tutmaktadır. Naçizane fikrim önemli bilgi ve referanslar eşliğinde hazırlanmış güzel bir tefekkür çalışması konumundadır.

Bugün 1, bugüne kadar toplam 69 kez ziyaret edildi.

Reis Bey – Necip Fazıl Kısakürek

Reis Bey…Necip Fazıl’ın çok bilinen eserlerinden bir tanesi. Biliniyor ancak daha çok filmi ile. Kitap bir tiyatro olarak yazılmış..veyahut piyes de diyebiliriz. İlk basım tarihi 1963. Üç perdeden oluşan piyeste, her perdede üç tablo ve toplamda 21 karakter bulunur.

Kitabın içeriğine çok fazla girmek istemiyorum çünkü daha önce de söylediğim gibi çok bilinen 1988 yılında gösterime girmiş bir filmi de mevcut. Ayrıca son yıllarda devlet tiyatrosunda da sergilenen eserlerden. Eseri okuyunca Reis (Hakim) Bey’le üstad acaba bir açıdan kendini mi anlatıyor sorusu da akla gelmiyor değil. Neticede onun hayatını da iki bölüme ayırabiliriz, bir mahkumluk dönemi de var. Tam olarak kesinlikle benzeşmiyor ama üstad bence burada bir mesaj da veriyor olabilir belki bize, belki kendine, belki de anlayana… Kitap tek kelimeyle anlatılmak istenirse merhamet kelimesi tercih edilmelidir. Merhametin yanına yine o duygudan türeyen acımak kelimesini de ekleyebiliriz.

Bugün 1, bugüne kadar toplam 306 kez ziyaret edildi.

Uzun Hikaye – Mustafa Kutlu

Esasında öneri üzerine Mustafa Kutlu’nun kütüphanede Sır adlı kitabını ararken Uzun Hikaye’ye denk geldim. Sır’ı bulamadım ama bu kitabı aldım onun yerine. Öncelikle filmin bir kısmını TV’de denk geldiğimde izlemiştim ancak sadece ortasından bir bölüm. Ayrıca Mustafa Kutlu’yu da merak ettiğimden kütüphaneden boş çıkmak istemedim. Her neyse kitap 114 sayfa ve iki bölümden oluşuyor. İlk baskısını 2000 yılında yapmış. Filmin çıktığı yıllarda ise baya bir satmış. Aslında kısa bir kitap olsa da hikaye için uzun sayılır. İsmi de öyle zaten. Hatta duyduğuma göre yazar Mustafa Kutlu’ya sormuşlar ya bu roman mı hikaye mi diye, o da hikaye ama biraz uzun demiş.

Başladığı gibi bitiyor, hayal gücünüze oldukça iş kalıyor kitap boyunca. Güzel ve bir çırpıda okunacak bir kitap. Tam kafa dağıtmalık. Bir yerlerde denk gelirseniz okuyun derim.

Bugün 1, bugüne kadar toplam 33 kez ziyaret edildi.